Deurengedoe (3) – De deur valt niet in het slot
De deur piept niet meer, en hij past in het kozijn, op naar het volgende probleem:
Deur valt niet goed in het slot
Nu komen de gouden tips. Smeer een dun laagje tandpasta (sic.) op het uiteinde van de deurschoot.
Doe de klink naar beneden en duw de deur dicht en laat de klink even los, duw hem weer naar beneden en open de deur. Op de slotplaat staat nu een wit streepje waar de schoot in zou willen vallen.
Met een Dremel (gebruik rechthoekig slijptonnetje) slijp je nu de zijkant mooi terug tot het punt waar de tandpasta zat. met een beitel kan je het gat nu precies pas maken. In mijn huis liepen alle gaten schuin weg waardoor de schoot maar 1mm in het gat viel. Ik heb alle gaten haaks uitgestoken met een scherpe beitel, waarna de deur niet meer gewoon “dicht viel” maar echt “plok” in het slot valt, een fantastische geluid! Misschien dat ik hier commentaar op krijg omdat het de bedoeling is dat de schoot tegen het schuine hout aanloopt zodat je de deur “klem” dicht kunt duwen, maar dat los ik liever anders op. Ik vind dat de schoot helemaal in het slot moet vallen als de deur goed sluit.
Deurschoot “stuit” op de slotplaat en valt niet vanzelf in het slot (klink moet naar beneden)
Nu we toch met de deurschoot bezig zijn, even een vraagje: kan je de deur dichtduwen met een vinger en valt hij dan in het slot, of stuikt de schoot op de slotplaat en moet je de klink naar benden duwen om de deur in het slot te krijgen? HA! Dat is dus niet goed! En daar gaan we NU iets aan doen!
Kijk eens goed naar de schoot en de slotplaat:
Inderdaad, onder de verf, zo valt die deur toch nooit soepel dicht. Dus pak de dremel, zet het staalborsteltje er op (veiligheidsbril op want de draadjes schieten soms uit de borstel als hij op toeren is) en laat die schoot en slotplaat glimmen!! Dan de schoot heel dun insmeren met een beetje lithiumvet, en nog eens kijken of de deur dichtvalt. Lukt het? Gefeliciteerd. Als het niet lukt moeten we verder op onderzoek. Enkele mogelijke oorzaken:
- De schoot komt eerst tegen een stukje kozijn voor hij de slotplaat raakt
– sla dan met een hamer de slotplaat wat naar buiten (in het hout) zodat de schoot eerst de slotplaat raakt. - Soms is de schoot zo mishandeld dat er een groefje in het messing aan de deurkant is ontstaan
– als de de schoot hier echt door stokt zal het slot vervangen moeten worden….
…. maar dat hebben we er voor over toch, om die droom van het zachte “kledoeng” na te jagen! Volgende week gaan we de “hout op hout klonk” verhelpen, en dan begint het er langzaam op te lijken!
Overzicht van alle artikelen in deze reeks
Deel 1 – piepende scharnieren
Deel 2 – klemmende deur
Deel 3 – de deur valt niet in het slot
Deel 4 – de deur doet “bonk”
Deel 5 – deur smaller maken
Deel 6 – over tocht verscheen nooit, het werd een heel boek 🙂
Deurengedoe (2) – Klemmende deur
Al op jacht geweest naar uw eerste potje Lithiumvet (zie deel 1)? Dat dacht ik al, het is verslavend hè, van die zacht sluitende deuren. Daarom is het de hoogste tijd voor deel 2 in dit feuilleton: de klemmende deur.
Een klemmende deur kan een aantal oorzaken hebben:
1) de deur was erg droog toen hij geplaatst werd, en nu is het vochtiger waardoor hij is uitgezet
2) de deur is gewoon te groot voor het gat
3) het kozijn is in de loop der jaren gezet
Mijn deuren zijn van type 2, waarschijnlijk was de opleverkeurder 14 jaar geleden een goede vriend van de aannemer, of misschien vond de eerste bewoner het wel fijn om elke kamer met een schop tegen de deur open te maken? Afijn, het doet er eigenlijk niet zo toe, 1,2 of 3, er is werk aan de winkel!
Deur klemt boven
Verwijder de deur, en schaaf er met een (electrische) schaaf 1mm van af. LET OP, DE ELEKTRISCHE SCHAAF IS VANWEGE DE ONBESCHERMDE SNELDRAAIENDE BEITEL EEN VAN DE GEVAARLIJKSTE GEREEDSCHAPPEN DIE IK KEN, DRAAG HANDSCHOENEN (ervaringsdeskundige, na paar weken pleister om vingertop goed afgelopen). Terughangen, controleren met een bierviltje of hij gangbaar is, zo niet: herhaal tot hij past.
Deur klemt onder
Deze klem komt erg vaak voor, omdat de deuren aan de slotkant jarenlang proberen naar beneden te komen, alleen tegengehouden door de scharnieren aan de andere kant. Vaak wint de zwaartekracht dan een klein beetje, met als resultaat dat de deur het laatste stukje over de drempel sleept.
Mijn tip: laat de deur hangen. Haal een strip aluminium van 2mm dik bij de bouwmarkt, en maak die even breed als de deur.
Leg hem nu op de drempel en gebruik een multitool om de de deur af te zagen boven de strip. ZET OORDOPPEN OP TIJDENS HET GEBRUIK VAN DE MULTITOOL, de deur werkt namelijk als klankkast, niet fijn om naast te zitten. In het begin kan de deur natuurlijk niet helemaal dicht omdat hij klemt op de strip, je begint aan de scharnier-kant, en naarmate je de deur verder afzaagt ga je verder naar de klink-kant.
De hele deur wordt hier ongeveer 3 mm korter door, waardoor je van het klemmen af bent. Het mooie is dat hij er overal precies genoeg af haalt, als er al een spleet van minimaal 3 mm is dan glijdt hij er onderdoor, alleen op de klemplek gaat het mes er in.
Deur klemt aan de zijkant
Hier wordt het spannend, want je raakt bijna altijd zichtwerk. Het is een beetje kijken met je timmermansoog wat je het beste kunt doen, maar als je zoveel klemmende deuren hebt als in ons huis krijg je vanzelf ervaring 🙂
- Als je mazzel hebt is er aan de scharnierkant wat speling en kan je met een paar ferme tikken op het scharnier (blokje hout ertussen ter bescherming van de verf) net een .5 mm winnen, net genoeg om de deur gangbaar te maken.
- Als het slot iets terug ligt kan je de deur verwijderen, slot er uit en 1 mm van de hele lengte afhalen. Je moet dan wel gelijk de deur aan die kant weer aflakken.
- Als je geluk hebt zijn de scharnierhelften in het kozijn niet genoeg ingehakt, en kan je die scharnieren iets verdiepen.
- Tenslotte : Als het slot vlak met het hout ligt en de scharnieren bieden geen ruimte moet je het werk van de jongste bediende afmaken en de deur versmallen door de deur aan de scharnierkant 1 of 2 mm te af te schaven. Hierna moet je natuurlijk wel de uitsparingen met van de schanieren ook 1 of 2 mm verdiepen.
Pfff, dat koste toch wat zweet en stof, maar de de deur past in elk geval weer in het gat!
Volgende keer gaan we zorgen dat de deur goed in het slot valt (beitel en dremel bij de hand?)
Overzicht van alle artikelen in deze reeks
Deel 1 – piepende scharnieren
Deel 2 – klemmende deur
Deel 3 – de deur valt niet in het slot
Deel 4 – de deur doet “bonk”
Deel 5 – deur smaller maken
Deel 6 – over tocht verscheen nooit, het werd een heel boek 🙂
Deurengedoe (1) – Piepende scharnieren
Als je een degelijk gebouwd huis uit 1998 koopt dan verwacht je dat het meeste toch wel in orde zal zijn. Dat was gelukkig ook zo, maar de aannemer die de deuren 14 jaar geleden liet afhangen had de jongste bediende aan het werk gezet. Alle deuren piepten, kraakten en klemden!
Het huis heeft alleen maar zogenaamde “stompe” deuren. Stompe deuren vind ik persoonlijk mooier dan opdekdeuren, maar ze moeten echt helemaal goed afgehangen zijn om goed tot hun recht te komen. Een foutje tijdens het plaatsen geeft veel gebruiksongemak en het gaat niet vanzelf weg. “Opdekdeuren” hebben vaak nastel mogelijkheden waardoor probleempjes makkelijker op te lossen zijn, maar wellicht is er hieronder voor opdekdeurgebruikers ook nog het nodige te halen.
Elke deur in mijn huis had minstens 1, maar meestal meer dan 1 van de volgende gebreken:
- piepende scharnieren
- klemmen (boven/onder)
- klemmen (langs de zijkant)
- niet goed in het slot vallen
- sluit met een harde “hout-op-hout” bonk omdat hij met 1 punt de sponning als eerste raakt
- piepende deurklink
- deurbeslag losgetrild door veelvuldig trekken en sjorren aan de deur
- zwarte strepen onder op de deur van het uit “de klem” schoppen
- deur gaat wel dicht, maar rammelt daarna
- deurschoot “stuit” op de slotplaat en valt niet vanzelf in het slot (klink moet naar beneden)
- schoot zit “vast” vast in het slot
- deur veert het laatste stukje omdat de deur aan de scharnierkant al de sponning raakt voor hij helemaal dicht zit.
- deur hangt scheef
- bij buitendeuren : speling/tocht boven en beneden, slecht in slot vallen.
Gelukkig zijn er geen hoge kosten verbonden aan het te repareren, en zijn de klussen per stuk lekker overzichtelijk (je hoeft niet eerst een hele kamer af te plakken om een deur te verbeteren). De komende weken blog ik over een aantal tips om van elke piepklemkraakbonkvies-deur een Zwitserse-Kluis-Deur te maken. Hou vol tot het einde en je weet niet wat je meemaakt! Het kwaliteitsgevoel van je huis gaat echt met sprongen omhoog! Als allereerste maar gelijk een beetje Zen, een klein ongemak waarvan je pas merkt hoe ergerlijk het eigenlijk was als je het opgelost hebt:
Scharnieren die piepen/kraken
Het piepende scharnier, met gemak het meest voorkomende probleem bij deuren. Waarschijnlijk zie je ook zwart slijpsel op de sponning zitten, ten teken dat het de hoogste tijd is om er iets aan te doen.In het verleden liep ik dan wel eens met een knijpflesje kettingolie langs de deuren, of zo’n spuitbusje siliconen spray, maar dat helpt alleen tijdelijk, het slijpsel zit nog in het scharnier en er druipt nog dagenlang vieze olie op de vloer, en na 3 maanden kan je weer smeren. Tijd voor een grondige aanpak! De oorzaak van het piepen is dat er slijpsel van het “metaal op metaal” wrijven in het scharnier zit. De krachten in het scharnier zijn namelijk vrij groot (groot gewicht, groot koppel) en scharnieren zijn eigenlijk nooit perfect uiitgelijnd waardoor er altijd frictiepunten zijn. Al draaiend maakt het scharnier zichzelf pas. Dit geeft wel een vingernagelsoverschoolbordeffect. Om dit op te lossen moet het scharnier : schoongemaakt worden, gladgepolijst worden en gesmeerd worden, dus daar gaan we!
Om dit het piepende/krakende scharnier-probleem op te lossen til je de deur uit het scharnier, of je tikt de scharnierpennen los, afhankelijk van het type scharnier. Als je de deur er uit hebt: de scharnieren goed schoonmaken (keukenrol met peut, sateprikker om in het scharnier te komen, goed nadrogen). Scharnierpennen eventueel met heel fijn schuurpapier of staalwol polijsten.
Opmerking : als je de scharnierpen er echt met grof geweld uit moest slaan, dan is de uitlijning zó slecht dat het de vraag is of een beetje smeren gaat helpen, wellicht moet je het scharnier met de slechtste passing even losschroeven en beter pas maken.
Van die laatste foto schrikt u, hè? We leveren geen half werk hier, het scharnier is ingesmeerd met lithium smeervet. Dit lagervet is een industrieel smeervet op basis van lithiumvet met molybdeendisulfide. Als dat niet goed is, dan weet ik het ook niet meer. Het voordeel van dit vet is dat het zeer lang goed blijft smeren, en dus op moeilijk bereikbare plekken gebruikt wordt. Ik heb mijn voorraad (600 gram smeervet voor een 9 euro, genoeg om een hele woonwijk een mensenleven lang te smeren) gehaald bij een garage bij mij in de buurt. De deur zal na terughangen weer heerlijk soepel lopen, blijvend!
Bijgewerkt op 17 juli 2025 – 13 jaar later piept nog steeds geen enkele van de 14 deuren, dus het werkt echt!
Overzicht van alle artikelen in deze reeks
Deel 1 – piepende scharnieren
Deel 2 – klemmende deur
Deel 3 – de deur valt niet in het slot
Deel 4 – de deur doet “bonk”
Deel 5 – deur smaller maken
Deel 6 – over tocht verscheen nooit, het werd een heel boek 🙂