Een ongemakkelijke waarheid?
Met een A+++ energielabel en een dak vol zonnepanelen zit je lekker in de plus qua elektrische energie. Als je dan ook nog een energieleverancier kiest met een groen imago en “groene stroom”, dan hoef je nergens meer over na te denken. Toch?
Wel dus. Want ook wanneer je meer zonnestroom opwekt op jaarbasis dan wat je nodig hebt, en ook als je groene stroom inkoopt, draaien de kolencentrales nog steeds voor jou. Niets om je voor te schamen, wel als je op een feestje loopt op te scheppen dat jij al klaar bent. 😉 Begrijp ons niet verkeerd: het is natuurlijk goed om je eigen duurzame stroom op te wekken. En het kiezen voor groene stroom maakt dat de GvO’s (garanties van oorsprong) in waarde (hopelijk ietsje) toenemen, wat vervolgens een duwtje in de rug is voor de opwekking van meer groene stroom. Maar jouw individuele keuzes hebben nog steeds invloed op jouw eigen CO₂-uitstoot. Dat laten we graag zien aan de hand van een rekenvoorbeeld, en wel aan de hand van de woning van Lars zelf. 

Timing van je verbruik
De timing van je stroomverbruik is belangrijk want de energiemix is niet op elk moment van de dag of van het jaar hetzelfde. Gelukkig is daar goede openbare beschikbare data van. Kijk bijvoorbeeld op de website van NED.nl (aanrader om een kijkje te nemen, dank voor de tip Mark). Europa legt van alle lidstaten vast hoe de lokale energiemix er op elk moment van de dag uitziet. ENTSOE registreert en ontsluit dit alles. 

Op het moment dat je via je P1 poort beschikt over je eigen slimme meter data, dan kun je al afname en teruglevering afzetten tegen de op dat moment geldende energiemix. Je vermenigvuldigt de kwartierdata van je vier slimme meterstanden met de energiemix van het bijbehorende kwartier.  Hiervoor hebben we een tool gebouwd om dat visueel inzichtelijk te maken. Voor het overzicht hebben we het aantal categorieën beperkt tot 5, te weten:

• Wind en Zon (duurzaam)
• Kernenergie
• Overig
• Afval
• Aardgas en Kolen

Deze onderverdeling is arbitrair, maar het beeld dat ontstaat uit de berekening spreekt voor zich. De totale hoeveelheid afgenomen stroom bedroeg in 2024 6.672 kWh. De totale hoeveelheid teruggeleverde stroom bedroeg 7.834 kWh. Zijn netto verbruik is dus -1.172 kWh. Dan is Lars toch ‘energieneutraal’? Volgens de geldende definitie. Maar dat betekent niet dat Lars vrijgepleit is van bewust met energie omgaan. Kijk maar naar deze grafiek.

Wanneer we de optelsom van alle kwartieren maken, dan ontstaat de onderstaande tabel. Op basis van de gebruikte data is 2.865 kWh van de afgenomen stroom afkomstig uit aardgas of kolen. Genoeg reden om ook in de winter bewust met je stroom om te gaan.

Invloed uitoefenen op jouw elektriciteitsmix
Het spreekt voor zicht dat de CO₂-uitstoot hoger is, op het moment dat we voor een belangrijk deel op kolen en aardgas draaien. Wil je minder gebruik maken van CO₂-intensieve uren? Dat kan op twee manieren:

• Verlaag je warmtevraag, of je nu een gasketel hebt of een warmtepomp*
• Vermijd de dure uren: de kans is groot dat tijdens de dure uren de energiemix relatief veel aardgas en kolen heeft

De prikkel om straks de dure uren te vermijden wordt uiteraard alleen maar groter als we straks niet meer kunnen salderen. Vervelend als je pas net zonnepanelen hebt. Maar voor de CO₂-uitstoot pakt deze ingreep waarschijnlijk gunstiger uit omdat de grootzonnepaneelbezitters (zoals Lars) weer bewust met hun stroomverbruik in de winter om moeten gaan.

*Dit vraagstuk staat los van het feit of een warmtepomp of een gasketel een hogere CO₂-uitstoot heeft. Een warmtepomp valt bij de huidige energiemix relatief snel goed uit. Maar uiteraard blijft gelden dat je warmtepomp het steeds beter doet naarmate je minder warmte verliest en je afgifte systeem groter wordt.

Lijkt het het je leuk vaker dit soort artikelen te lezen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief als je deze nog niet ontvangt.