Wat we leerden van de opleiding tot EPA-adviseur

15/11/2025 by Felix van Gemen

Maandag 17 november in het nieuws: “Criteria energielabel onduidelijk”. Lars volgde begin 2025 een opleiding tot Energieprestatie adviseur. Niet om zelf energielabels af te gaan geven. Maar om als bedrijf beter te begrijpen hoe de systematiek in elkaar steekt, en daardoor klanten ook beter te kunnen informeren over de kansen en valkuilen die er zijn bij het maken van een plan. In deze blog lees je Lars’ ervaring en een aantal praktische tips voor jou als bewoner.

Lars’ ervaringen tijdens de opleiding

Het “vergelijkbaar maken van woningen” is niet gemakkelijk, maar wel belangrijk

“Waar we het allemaal wel over eens zijn, is dat het handig is dat we een objectieve methode hebben om de energieprestatie van woningen te vergelijken. Wat me nog duidelijker geworden is, is hoe moeilijk dat is. Er is niet voor niets jaren aan het huidige EPA label en achterliggende rekensystematiek (NTA8800) gewerkt. Ga er maar eens aan staan… Ik heb best wel wat gemopperd, maar hoe verder ik kwam in de opleiding, hoe beter ik ben gaan begrijpen voor welke complexe vraagstukken de makers hebben gestaan. En nog steeds staan, want natuurlijk moet de labelsystematiek ook worden onderhouden. Mijn begrip voor onhandige incentives is gegroeid. Maar daarmee ook mijn drive om zowel beleidsmakers als bewoners te behoeden voor het blindstaren op een label. Want ja, een goed label is belangrijk. Maar het is slechts een deel van het verhaal.”

De regels zijn heel duidelijk, en dat is maar goed ook!

“Het zijn er veel, en voordat je de belangrijkste rekenregels achter de NTA8800 echt doorgrondt (wat overigens geen onderdeel is van de opleiding) ben je ook wel heel wat uurtjes verder. Maar de regels voor het opstellen van een EPA-advies, zijn kraakhelder. In het opnameprotocol isso 82.1 staat precies beschreven hoe je een huis op locatie op moet meten en verdelen in verwarmde zones, hoe je isolatiewaardes moet bepalen en hoe je apparatuur moet beoordelen. Als 10 inspecteurs het huis onderzoeken, moet er in principe ook 10x hetzelfde label uit komen, en dat is wel zo eerlijk. De label inspecteur is persoonlijk gecertificeerd (en staat met naam en toenaam in een openbaar register) en kan persoonlijk aangesproken worden op de kwaliteit van haar werk voor het bedrijf waarvoor zij het label opneemt. Maakt zij er een potje van dan kan zij haar certificering kwijtraken. Dit legt een druk bij de labelinspecteur om zich echt aan de regels te houden. Voor 2021 mocht je als woningeigenaar zelf een dossier aanleggen en aanbieden aan een online labelafgever die er voor €10 een blik op wierp en een label af gaf. Ik deed dat zelf ook nog snel in 2020 omdat ik wist dat ik mijn huis eind 2021 ging verkopen. Het is er wat dat betreft dus flink op vooruit gegaan. En dat is maar goed ook; het label is een belangrijk instrument voor beleid, financiering en subsidies.”

Het opnameprotocol is streng

“….en hoe lastig dat ook is, ook dat is belangrijk. Te veel projecten gebeuren met te weinig dossiervorming. Wanneer je je dossier als bouwer en/of opdrachtgever goed op orde hebt, is het geen probleem. Maar als je geen bewijslast hebt van aangebrachte materialen, dan laat je helaas in de praktijk punten liggen op je label.“

Bonus ervaring: een belletje van mijn bank!

“Het toeval wilde dat ik tijdens mijn opleiding een telefoontje kreeg van mijn eigen bank en hypotheekverstrekker. Ik kreeg het aanbod om gratis mijn label te laten vaststellen. Dat is sowieso al een mooi aanbod. Maar daar kwam bij dat ik ook nog eens een extra rentekorting kreeg op basis van het resultaat. En natuurlijk was het leuk om – met de ervaring van de opleiding op zak – een professionele EPA-adviseur aan het werk te zien met de woningopname. Mijn bank schreef later een artikel over mijn woning en mijn verduurzaming reis in stappen.“

Praktische tips voor woningeigenaren

Deze blog pretendeert geen compleet overzicht te zijn, maar de volgende 5 tips geven we de lezer graag mee. Deze situaties komen we namelijk in het de praktijk vaak tegen. Met sommige tips willen we je behoeden, met andere tips geven we je graag extra motivatie om het een extra stap te zetten op het vlak van comfort en energie.

👉 Oude labels van voor 1-1-2021 zijn geldig, maar je kunt er niks mee ❌

Let bij het kopen van een huis op de datum waarop het label is afgegeven, oude labels kunnen op gegevens gebaseerd zijn die niet betrekking hebben op het huis zoals je dat aantreft. Op https://www.energielabel.nl/woningen/zoek-je-energielabel/ kan je zien of het label van voor of na 2021 is.

Het oude label is nog geldig, maar je kunt er verder niks mee. De oude A betekent iets heel anders dan de nieuwe A en als grondslag voor bijvoorbeeld korting op je hypotheekrente, heeft het ook geen betekenis. Als je iets wilt weten over de energieprestatie van een woning, zegt het oude energieverbruik natuurlijk oneindig veel meer 🙂

👉 Het belang van goede luchtdichtheid en bewijslast 💨

Standaard wordt de luchtdichtheid indirect bepaald aan de hand van het laatste jaar waarin de kozijnen vervangen zijn. Wanneer je woning heel luchtdicht is gemaakt dan kan het uit om een officiële blowerdoortest waarde vast te laten stellen want dan mag daar mee gerekend worden. Daarmee kun je – bij een goede uitslag – heel wat extra puntjes scoren. Zeker als je bijvoorbeeld als jaren ‘30 woning met originele kozijnen aan de slag bent geweest. Het verschil tussen de waarde waarmee standaard gerekend wordt en de werkelijke waarde kan erg groot zijn. 

👉 Leg een goed dossier aan 🗂️

Deze kwam al voorbij bij Lars’ ervaringen tijdens de opleiding. Maar hij is voor jou als bewoner echt belangrijk. Leg een dossier aan van je huis waarin je facturen bewaart (en vraag aan je installateurs om de aangebrachte verbetering goed te documenteren zoals merk en type isolatie, isolatiewaarde en dikte). Maak foto’s van de verpakkingsstickers en maak foto’s tijdens het aanbrengen. Een extra foto met een duimstok die laat zien hoe dik het pakket is maakt de bewijslast nog overtuigender. Heb je dat allemaal niet dan zijn de regels onverbiddelijk: er moeten conservatieve (slechte) aannames gedaan worden. En dan komt jouw hoogwaardig isolatiepakket als standaard isolatiemateriaal met een mindere waarde in de boeken.

👉 Douche Warmte Terug Winning (Douche WTW) 🚿

Yes, een maatregel die in de praktijk meer comfort en lagere energiekosten met zich meebrengt én goed scoort voor je energielabel. Win-win! Waarom meer comfort? Met een douche-WTW kun je bij een goed systeem ruim meer dan 50% besparen op de energie die gebruikt wordt voor douchewaterbereiding. Dat betekent twee keer zo lang douchen voor hetzelfde geld. Of: genoeg hebben aan een 200 liter boiler in plaats van 400 liter, als je overgaat op een warmtepomp. Zeker bij gezinnen met langdouchers, is het echt een mooie ingreep. Het is ook handig om je in een vroeg stadium te oriënteren. Want dan weet je wat voor jou een logisch moment is. En dat is waarschijnlijk bij het renoveren van je badkamer. Houd er rekening dat je bij een verticale douche-WTW in de verdieping eronder, ook ruimte moet hebben / creëren. Vandaar; maak een plan 🙂

👉 Ventilatie met Warmte Terug Winning (WTW-ventilatie) 🍃

Ja, en deze kan natuurlijk niet ontbreken: ook ventilatie met WTW scoort goed qua comfort, energierekening én energielabel! Ook hier komt de nodige planning bij kijken, maar als je dit opneemt in je plan, is de kans groot dat je in ieder geval een route bewandeld die naar een A+(+++) woning toe gaat!

👉 Radiatoren weg? Think twice…. 🤔

We komen regelmatig in woningen waarbij de radiatoren op de etage weggehaald zijn want “die gebruiken we toch niet”. De labelinspecteur is echter verplicht om onverwarmde verblijfsruimtes te noteren als ruimtes die elektrisch verwarmd worden (dus met een straalkacheltje). Dit leidt onherroepelijk tot een slechter label dan gewenst. Laat ze dus lekker hangen! Bovendien: als je in de toekomst de stap naar laag of lagere temperatuur verwarming zet, zou je willen dat je ze nog had. Want dan blijkt dat het idee “we stoken boven” helemaal niet klopt. Want dat gebeurt in de meeste huizen zonder dat je er erg in hebt. Dat werkt als volgt: als je radiatoren hebt in de woonkamer met 70 graden water, dan komt er veel hete lucht vanaf. Die hete lucht dwarrelt omhoog, en gaat je plafond verwarmen. Die warme lucht zorgt er vervolgens voor dat je een klein beetje vloerverwarming hebt. Die raak je kwijt wanneer je naar laag / lagere temperatuur verwarming overgaat. En ook is daar het effect dat je via de hal of vide minder opstijgende lucht hebt. Overigens kun je watergedragen verwarming vervangen door een airco-heater maar dan geldt deze efficiënte vorm van verwarmen alleen voor de ruimtes waarin deze hangt. Als deze in de hal hangt, mag deze niet worden toegekend aan kamers.

👉 Ook voor je energielabel geldt: begin with the end in mind 🛣️

Het toewerken naar een einddoel waarbij de woning gezond en comfortabel kan in de praktijk heel goed samengaan met een fijn huis als doel, een mooi label (in stappen) als randvoorwaarde. Het kan zijn dat de beste route naar een fijn huis van E-D-B-A+++ gaat. En dan een route van E-B in één keer voor een fijn huis juist een onhandige route is. Dus, dat energielabel: “houd er rekening mee, maar staar je niet blind!”. Maar het is mooi om te weten dat je kunt kiezen voor een route waarmee je uit kunt komen op A+ of meer als je alle stappen gezet hebt. Het zou zonde zijn als je met ‘n paar kleine ‘foutjes’ labeltechnisch op B uitkomt terwijl je wél een super goede en zuinige woning hebt gerealiseerd.

Lijkt het het je leuk vaker dit soort artikelen te lezen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief als je deze nog niet ontvangt.

Keep calm, updates will ruin your automations anyway

09/09/2025 by Felix van Gemen

De blog-categorie Ook Watt Nog! heeft het er maar druk mee. We hebben net 2 artikelen geplaatst met een aantal gedachten over de Thuisbatterijen. Maar de werkelijkheid verandert met de dag. Op de community van Home Assistant zagen we een bericht voorbij komen van een deelnemer die een screenshot deelde van zijn BWM app. Daarin werd de trotse bezitter van de BMW en bijbehorende app, medegedeeld dat de API wordt dichtgezet voor third parties. Waaronder Home Assistant. Daar ga je met al je goede bedoelingen om je batterij, warmtepomp, laadpaal, auto en zonnepanelen slim op elkaar af te stemmen met je zelfgebouwde home energy management systeem.

Update mania
Deze keuze van BMW staat niet op zich. Voor de liefhebber hier nog meer informatie. Vergelijkbare ontwikkelingen we ook met andere applicaties. Deels ook uit eigen ervaring. Lars maakt thuis gebruik van Home Assistant. Felix maakt gebruik van Homey. Beiden hebben we periodieke worstelingen met API’s van apparaten die eerst wel werkten, en daarna niet meer. Soms gelukkig ook andersom. Maar echt stabiel is het op het moment niet. Het updaten van een 6 jaar oude Zappi laadpaal (wat ongeveer een volle dag duurde inclusief het afstruinen van obscure internetfora voor doe-het-zelvers) leidde er bijvoorbeeld toe dat de API met Homey niet meer werkte. Dus: gewoon weer lekker handmatig een klokprogramma instellen op de mobiele app van de elektrische auto.

Hoe dan ook: op papier lijkt het makkelijk maar de praktijk gaat uitwijzen dat niet alle energiesystemen op ieder moment van de dag klinken als een symfonie. Het hebben van een logica (IF THEN ELSE etcetera) is één ding. Maar je moet wel met apparaten kunnen praten. Dat wil zeggen: jij zegt iets, het apparaat verstaat ook wat ook wat je zegt. En vervolgens moet het apparaat het ook daadwerkelijk kunnen doen met haar sensoriek, data-input, regelsysteem en hardware.

AI to the rescue?
Het klinkt allemaal lekker: AI aangestuurde systemen. Maar als je niet tegen je eigen 6 jaar oude lieve Zappi laadpaal (die nog lang geen einde technische levensduur is) kunt praten, dan gaat AI dat ook niet lukken. Dat zal zelfs de meest doorgewinterde AI-fanaat moeten toegeven.

De beste API ben je zelf
Gelukkig is er een alternatief. Loslaten dat alles perfect is, en dat je de laatste euro uit je intelligentie home energy management systeem geperst krijgt. Je kunt er ook voor kiezen dat jij dat home energy management systeem bent. Je benen om mee te lopen, je handen op iets op te pakken en je vingers om losse apps te bedienen verrijkt met je gezonde verstand (ook wel Human Intelligence genoemd)… dat is de meest robuuste API die je maar kunt bouwen. En het leuke is: hij wordt steeds beter en kost veel minder energie dan AI. 30 jaar geleden was het ook normaal om een wekker te zetten voor als de nachtstroom in ging. En raakte het huishouden ook gewend aan de centrifuge cyclus van de wasmachine om één uur ‘s nachts. Toch weer mooi fl 0,13 bespaard! Dan mogen we anno 2025 toch best een paar keer per dag een app openen of op een knopje drukken op onze gedateerde laadpaal uit 2018? 🙂

Lijkt het het je leuk vaker dit soort artikelen te lezen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief als je deze nog niet ontvangt.

Zelfconsumptie (gelijktijdigheid) in beeld!

by Felix van Gemen

Een goed ingeregeld energiemanagement systeem met batterij en slim gebruik van apparaten, leidt tot hogere zelfconsumptie. Maar hoe sta je er nu voor? En wat kun je nu al verbeteren zonder batterij? Begin nu al met meten, dan weet je gelijk hoe je straks kunt meten als je je batterijsysteem aan de praat hebt!

Meten aan gelijktijdigheid
Er zijn verschillende manieren om dit te doen:

  1. Monitoring via een app van je P1 poort en je app voor zonnepanelen installatie
  2. Monitoring via een je energieleverancier en je app voor zonnepanelen installatie
  3. Geïntegreerde monitoring: een app die beschikt over zowel je P1 data als de data van je omvormer(s).

Als je in het gelukkige bezit bent van optie 3, dan ben je gauw klaar. Open je app, en lees het af 🙂 Zit je in categorie 1 of 2 (zoals de meeste huishoudens)? Dan kun je op onze toolpagina de volgende twee tools gebruiken. We lichten ze hieronder allebei toe.

Monitoring via een app van je P1 poort en je app voor zonnepanelen installatie
In dit geval kun je deze tool gebruiken. Noteer de hoeveelheden over een bepaalde periode, en je hebt je antwoord. Dat is per jaar natuurlijk interessant, maar ook per maand. 

Mocht je alleen de zonopbrengst kennen? 

Monitoring via je energieleverancier en je app voor zonnepanelen installatie
Je kunt ook op basis van je slimme meter data (de meterstanden) de berekening uitvoeren. Deze vind je tegenwoordig standaard in je maandafschriften in het online dossier van je leverancier. Dat is alleen wel iets meer werk. Dat kun je met deze tool doen. 

De uitkomsten zien er dan zo uit. We nemen voor het gemak weer de energiegegevens van Lars erbij die we ook hebben gebruikt voor het berekenen van zijn energiemix. Lars heeft de volgende regeling: tapwater en het laden van zijn auto gebeurt zoveel mogelijk tijdens overproductie. Ook is hij in het bezit van een 5 kWh batterij.

De gelijktijdigheidsfactor is de verhouding tussen de directe verbruikte zonnestroom (zelfconsumptie) en laat dus zien hoeveel procent van je zonnestroom je zelf weet te gebruiken waardoor je hem niet duurder hoeft in te kopen dan dat je deze verkoopt.

Veel plezier met meten en vergeet ook niet al je meetmomenten bij te houden!

PS: voor de liefhebber krijg je als bonus nog inzicht in de afdekkingfactor: het percentage van je periode stroomgebruik dat afgedekt is met eigen opgewekte stroom. Als je op een resolutie van een maand gaat kijken zul je zien dat de afdekkingsfactor in de winter heel laag is, en gelijktijdigheid heel hoog. En in de zomer precies andersom.

Lijkt het het je leuk vaker dit soort artikelen te lezen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief als je deze nog niet ontvangt.

Ervaringen van 10 jaar huisfluisteren

05/09/2025 by Felix van Gemen

Deze herfst is het 10 jaar geleden dat we onze eerste huisfluistersessies deden. Een deel van deze jaren was dat huisfluisteren avant la lettre. Het begon in 2016 met een leeg notitieblok, een pen en een lege maag met ruimte voor gevulde koeken en koffie. Maar al snel genoeg leer je dat je in de bouw eerst aan de slag gaat, en pas in de pauze aan de koffie gaat. Inmiddels weten we niet beter dan dat we om 08:55 de straat inrijden, om 09:00 onze klant al ruimte heeft gemaakt voor de deur waar we de blowerdoortest uitvoeren en om 09:30 de eerste meetresultaten uit de apparatuur rollen. Een mooi begin van de dag, en na een paar rondjes door het huis op kierenjacht, is er genoeg te bespreken bij de koffie! Wat er nog meer bij komt kijken? Dan kun je hier rustig teruglezen.

Hoe verging het onze klanten in de afgelopen 10 jaar?
Of beter gezegd: hoe is het de plannenmakers vergaan na ons bezoek? We stuurden twee weken geleden 150 relaties een enquête van circa 10 minuten met open en gesloten vragen. En dit is wat we terug kregen.

We vroegen onze klanten het volgende:

  1. Wat heb je aan je woning gedaan sinds ik voor het laatst bij jullie was?
  2. Hoe tevreden ben nu met je huis?
  3. Wat ben je nog van plan? Weet je al wat je volgende stap wordt?
  4. Welk cijfer geef je de huisfluisteraar?
  5. Wat zou je Huisfluisteraar nog mee willen geven?

Dat leverde de volgende antwoorden en inzichten op.

1 – Wat heb je aan je woning gedaan?
In totaal zijn er 154 maatregelen genomen, door 24 huishoudens. De gemiddelde uitvoeringsduur van het plan was 5 jaar. Dat betekent dat een huishouden gemiddeld 1,3 maatregel per jaar nam. Op basis van de onze ervaringen zien we dat onze klanten ongeveer eens in de 3 jaar een grote stap zetten, en dat die stap gemiddeld is opgebouwd uit 4 samenhangende maatregelen.

Overigens hadden de meeste huishoudens ook al een aantal maatregelen getroffen. Het is leuk om in deze data terug te zien dat alles wat je aandacht geeft, groeit. 79% is aan de slag gegaan met kierdichting verbeteren. Maar liefst 67% heeft een WTW aangelegd. 63% is inmiddels van het gas af.

“Heeft het zin voor een bewoner om een compleet plan te maken?”, wordt ons regelmatig gevraagd. Wanneer je op het punt staat op een grote ingreep aan je woning te doen? Zeker! Onze ervaring is dat dit meerjarig houvast geeft bij het nemen van volgende stappen. De reacties uit de enquêtes bevestigen dat.

“Meeste dat we besproken hebben, is doorgevoerd.”
“Volledig verduurzaamd.”
“Op basis van het rapport hebben we (bijna) alles aangepakt.”
“Plan van Lars grotendeels uitgevoerd.”
“Nu helemaal gasloos (incl verwijderde gasleiding).”
“We hebben alle punten uit de energiescan meegenomen”.

De kracht van de plannenmakers en de kracht van een goed plan komt hier wat ons betreft mooi samen. Door goed rekening te houden met de technische, financiële en sociale context kun je samen een plan maken wat je zit als gegoten en jaren mee kan.

2 – Hoe tevreden ben je nu met je huis?
Dit was een gesloten kwantitatieve vraag. Het gemiddelde cijfers was 8,7. Dat geeft ons een flinke boost, want uiteindelijk is het daarom te doen!

3 – Wat ben je nog van plan? Weet je al wat je volgende stap wordt?
Natuurlijk kwam de batterij veelvuldig voorbij in plannen voor de toekomst: batterij, laadpaal en warmtepomp. Drie huishoudens gaven als volgende stap ventilatie met WTW. We zijn nu al benieuwd naar de ervaringen over een paar jaar! 

4 – Welk cijfer geef je de huisfluisteraar?
Dit was een gesloten kwantitatieve vraag. Het gemiddelde cijfer was (toevallig of niet) ook een 8,7. 

5 – Wat zou je Huisfluisteraar nog mee willen geven?
We kregen letterlijk 5 keer “Ga zo door!” te horen en de andere reacties waren van dezeflde strekking. Ook ontvingen we tips over het bieden van een vervolgdienst. Daar hebben we meteen werk van gemaakt: sinds een week kun je bij ons een Online Adviesgesprek inplannen. Hier kun je ‘los’ gebruik van maken maar natuurlijk ook als aanvulling op een Huisfluisterdag wanneer je al een of meer stappen hebt gezet, of wanneer je behoefte hebt aan extra verdieping op een bepaald onderwerp.

Dankjewel – op naar de volgende 10 jaar!
De binnengekomen reacties, feedback en ingevulde enquêtes zijn voor ons een leerzame en stimulerende ervaring geweest. Veel dank! Vol goede moed en nieuwsgierigheid naar de toekomst gaan we op naar de volgende 10 jaar. Graag tot ziens!

Groene stroom voor de helft fossiel?

25/07/2025 by Felix van Gemen

Een ongemakkelijke waarheid?
Met een A+++ energielabel en een dak vol zonnepanelen zit je lekker in de plus qua elektrische energie. Als je dan ook nog een energieleverancier kiest met een groen imago en “groene stroom”, dan hoef je nergens meer over na te denken. Toch?
Wel dus. Want ook wanneer je meer zonnestroom opwekt op jaarbasis dan wat je nodig hebt, en ook als je groene stroom inkoopt, draaien de kolencentrales nog steeds voor jou. Niets om je voor te schamen, wel als je op een feestje loopt op te scheppen dat jij al klaar bent. 😉 Begrijp ons niet verkeerd: het is natuurlijk goed om je eigen duurzame stroom op te wekken. En het kiezen voor groene stroom maakt dat de GvO’s (garanties van oorsprong) in waarde (hopelijk ietsje) toenemen, wat vervolgens een duwtje in de rug is voor de opwekking van meer groene stroom. Maar jouw individuele keuzes hebben nog steeds invloed op jouw eigen CO₂-uitstoot. Dat laten we graag zien aan de hand van een rekenvoorbeeld, en wel aan de hand van de woning van Lars zelf. 

Timing van je verbruik
De timing van je stroomverbruik is belangrijk want de energiemix is niet op elk moment van de dag of van het jaar hetzelfde. Gelukkig is daar goede openbare beschikbare data van. Kijk bijvoorbeeld op de website van NED.nl (aanrader om een kijkje te nemen, dank voor de tip Mark). Europa legt van alle lidstaten vast hoe de lokale energiemix er op elk moment van de dag uitziet. ENTSOE registreert en ontsluit dit alles. 

Op het moment dat je via je P1 poort beschikt over je eigen slimme meter data, dan kun je al afname en teruglevering afzetten tegen de op dat moment geldende energiemix. Je vermenigvuldigt de kwartierdata van je vier slimme meterstanden met de energiemix van het bijbehorende kwartier.  Hiervoor hebben we een tool gebouwd om dat visueel inzichtelijk te maken. Voor het overzicht hebben we het aantal categorieën beperkt tot 5, te weten:

Deze onderverdeling is arbitrair, maar het beeld dat ontstaat uit de berekening spreekt voor zich. De totale hoeveelheid afgenomen stroom bedroeg in 2024 6.672 kWh. De totale hoeveelheid teruggeleverde stroom bedroeg 7.834 kWh. Zijn netto verbruik is dus -1.172 kWh. Dan is Lars toch ‘energieneutraal’? Volgens de geldende definitie. Maar dat betekent niet dat Lars vrijgepleit is van bewust met energie omgaan. Kijk maar naar deze grafiek.

Wanneer we de optelsom van alle kwartieren maken, dan ontstaat de onderstaande tabel. Op basis van de gebruikte data is 2.865 kWh van de afgenomen stroom afkomstig uit aardgas of kolen. Genoeg reden om ook in de winter bewust met je stroom om te gaan.

Invloed uitoefenen op jouw elektriciteitsmix
Het spreekt voor zicht dat de CO₂-uitstoot hoger is, op het moment dat we voor een belangrijk deel op kolen en aardgas draaien. Wil je minder gebruik maken van CO₂-intensieve uren? Dat kan op twee manieren:

De prikkel om straks de dure uren te vermijden wordt uiteraard alleen maar groter als we straks niet meer kunnen salderen. Vervelend als je pas net zonnepanelen hebt. Maar voor de CO₂-uitstoot pakt deze ingreep waarschijnlijk gunstiger uit omdat de grootzonnepaneelbezitters (zoals Lars) weer bewust met hun stroomverbruik in de winter om moeten gaan.

*Dit vraagstuk staat los van het feit of een warmtepomp of een gasketel een hogere CO₂-uitstoot heeft. Een warmtepomp valt bij de huidige energiemix relatief snel goed uit. Maar uiteraard blijft gelden dat je warmtepomp het steeds beter doet naarmate je minder warmte verliest en je afgifte systeem groter wordt.

Lijkt het het je leuk vaker dit soort artikelen te lezen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief als je deze nog niet ontvangt.